Chiếc xe biểu tượng mới cho sức mạnh Mỹ trên chiến trường

Có lớp giáp như xe tăng hạng nhẹ, lại di chuyển rất linh hoạt trên địa hình hiểm trở, xe JLTV sẽ dần thay thế biểu tượng Humvee của Mỹ trên chiến trường.

Đồ họa xe JLTV của Tập đoàn Oshkosh. Ảnh: Oshkosh Defense

Bộ Quốc phòng Mỹ hôm 25/8 chỉ định Tập đoàn Oshkosh trở thành nhà thầu sản xuất 17.000 xe chiến thuật hỗn hợp hạng nhẹ (JLTV) với trị giá hợp đồng lên tới 6,75 tỷ USD.

Sở hữu tính năng chống đạn, chống mìn cũng như tính cơ động trên địa hình hiểm trở, xe JLTV dự kiến sẽ dần thay thế dàn xe quân sự Humvee 140.000 chiếc mà lục quân và thủy quân lục chiến Mỹ đang sử dụng.

Xe tăng hạng nhẹ kết hợp cỗ máy tốc độ

Theo Fox News, Bộ Quốc phòng Mỹ chọn mẫu xe JLTV của nhà thầu Oshkosh bởi những tính năng vượt trội của nó so với hai loại xe quân sự phổ biến hiện nay thuộc quân đội Mỹ là Humvee và xe quân sự bọc thép chống mìn (MRAP).

Chuyên gia đánh giá xe JLTV của Oshkosh kết hợp hoàn hảo tính năng chống đạn của xe tăng hạng nhẹ và tính năng cơ động trên địa hình gập ghềnh của một chiếc xe đua chuyên nghiệp.

Với trọng tải tối đa 7 tấn, JLTV có kích cỡ lớn hơn xe Humvee 3,5 tấn, nhỏ hơn xe MRAP với trọng tải từ 14 -18 tấn và có thể dễ dàng vận chuyển bằng trực thăng quân sự. JLTV sẽ có hai biến thể gồm xe chiến đấu chở 4 người và xe hỗ trợ chiến đấu chở hai người.

JLTV rất cơ động trên các địa hình không bằng phẳng, có thể đạt đến vận tốc 160 km/h. Tốc độ tối đa của xe Humvee và xe MRAP chỉ đạt lần lượt là 120 km/h và 104 km/h.

Theo ông John Bryant, phó chủ nhiệm chương trình quốc phòng của Tập đoàn Oshkosh, JLTV sở hữu tính năng chống đạn tương tự một xe tăng hạng nhẹ vì nó có lớp thép bọc ngoài thân. Bryant ví lớp bọc thép và hệ thống bảo vệ Core 1080 của JLTV giống với lớp bảo vệ của một chiếc xe đua, cho phép người điều khiển bước ra an toàn dù xe bị hư hỏng nghiêm trọng bên ngoài do gặp nạn.

Ông cho biết các chuyên gia và kỹ sư của Oshkosh còn tập trung vào tính năng bảo vệ xe trước cả bom mìn cài ven đường. Không giống Humvee, các bộ phận bọc thép phủ bên ngoài của JLTV được chế tạo để chúng dễ bong ra thành từng mảnh khi trúng mìn, vì thế lực nổ sẽ bị phân tán khỏi buồng lái, giúp làm giảm năng lượng nổ sát thương.

"Các mảnh của xe chắc chắn sẽ bắn tung ra nếu nó trúng mìn. Bạn sẽ thấy nhiều bộ phận xe bị phá hủy ở mức độ nặng nhưng buồng lái cùng hàng hóa quý giá bên trong vẫn không hề hấn gì và tổ lái sẽ sống sót", Bryant nói.

Trong khi các chi tiết kỹ thuật của xe vẫn được giữ bí mật, Bryant cho hay JLTV được thiết kế dành cho tương lai. Nó sẵn sàng được điều chỉnh để thích nghi với các nhu cầu thay đổi của quân đội ở từng thời điểm.

JLTV nhiều khả năng sẽ được trang bị một tháp pháo bắn thủ công hay hệ thống vũ khí điều khiển từ xa. Ngoài ra, xe cũng có ống phóng hỏa tiễn. JLTV còn cung cấp cho người vận hành các thiết bị tác chiến điện tử cũng như công nghệ giám sát tình hình chiến trận với tính năng theo dõi tầm xa, phát hiện hỏa lực địch.

Để tăng cường tối đa khả năng bảo vệ, cửa sổ của JLTV có kích thước nhỏ và chống đạn, đồng thời một tấm chắn lớn phía trước sẽ giúp động cơ diesel 6,6 lít của xe luôn an toàn.

Xe JLTV có thể di chuyển linh loạt trên địa hình gập ghềnh. Ảnh: Oshkosh Defense

Biểu tượng Humvee sắp bị thay thế

Trong ba thập kỷ qua, những chiếc xe Humvee của lục quân và thủy quân lục chiến Mỹ đã trở thành biểu tượng sức mạnh của quân đội nước này tại bất kỳ mặt trận nào.

Sản xuất lần đầu vào năm 1985 bởi Tập đoàn AM General, xe quân sự Humvee giúp vận chuyển hàng trăm nghìn lính Mỹ hoạt động trên chiến trường. Cũng giống những chiếc xe Jeep từng đi vào huyền thoại, Humvee truyền cảm hứng để hãng General Motors cho ra đời xe Hummer, phục vụ những khách hàng hâm mộ dòng xe có động cơ mạnh mẽ và vẻ ngoài hầm hố này.

Quân đội Mỹ đưa vào sử dụng xe Humvee tại thời điểm các thiết bị nổ cải tiến (IED) và thiết bị nổ chống xe khác chưa phải là yếu tố quan trọng trong chiến lược quân sự của Washington. Tuy nhiên, đến giai đoạn cao điểm của cuộc chiến tranh Iraq, những  vụ tấn công phục kích và gài bom ven đường nhằm vào xe Humvee đã gây không ít thương vong cho binh sĩ Mỹ. Năm 2007, IED là sát thủ số một đối với lính Mỹ tại Iraq. Chúng xé toạc gầm xe mỏng manh của Humvee và hất tung chúng lên trời.

Tình thế này buộc Mỹ phải chi 50 tỷ USD để đặt mua một lúc 27.000 xe MRAP vào năm 2007. Song, MRAP lại vướng phải nhược điểm là quá nặng nề, khiến khả năng di chuyển linh hoạt trên các địa hình gồ ghề bị hạn chế.

Vì thế, Bộ Quốc phòng Mỹ năm 2008 đề xuất chương trình nghiên cứu và phát triển xe chiến thuật hỗn hợp hạng nhẹ JLTV với yêu cầu kết hợp được tính năng chống bom mìn của xe MRAP với tính năng di chuyển linh hoạt trên mọi địa hình của xe Humvee.

Bộ Quốc phòng Mỹ 4 năm sau chính thức chọn ba nhà thầu Oshkosh, AM General và Lockheed Martin tham gia giai đoạn thiết kế, thử nghiệm JLTV. Mỗi nhà thầu phải cung cấp 22 mẫu xe để Bộ Quốc phòng dùng thử trong thời gian 14 tháng trước khi đưa ra quyết định cuối cùng. Kết quả là bản hợp đồng sản xuất 17.000 chiếc JLTV trị giá 6,75 tỷ USD thuộc về Tập đoàn Oshkosh.

Từ nay đến năm 2040, quân đội Mỹ lên kế hoạch mua khoảng 55.000 xe JLTV để thay thế cho dàn xe quân sự Humvee đã cũ kỹ và không còn thích hợp với điều kiện tác chiến hiện đại. Nếu các tính năng của JLTV được đảm bảo qua quá trình sử dụng thực tiễn, nhà thầu Oshkosh sẽ tiếp tục ký các hợp đồng sản xuất hàng loạt xe JLTV với tổng trị giá lên đến 30 tỷ USD.

Xe JLTV có khả năng đạt tốc độ tối đa 160 km/h trên địa hình gồ ghề. Ảnh: Oshkosh Defense.

Cuộc tách nhóm đẫm máu của băng mafia lớn nhất Nhật

Băng Yamaguchi-gumi từng bị chia rẽ vào năm 1984 do mâu thuẫn về quyền lực, dẫn đến những vụ thanh toán đẫm máu trên toàn quốc.

Các thành viên Yamaguchi-gumi tại Kobe năm 1988. Ảnh: Asahi Shimbun

Hàng nghìn thành viên của Yamaguchi-gumi, băng đảng mafia lớn nhất Nhật, vừa tách ra thành một băng đảng mới với tên gọi Kobe Yamaguchi-gumi do mâu thuẫn với kẻ đứng đầu.

Đây không phải là lần đầu tiên mâu thuẫn nội bộ khiến Yamaguchi-gumi tan đàn xẻ nghé. Năm 1984, một cuộc tranh giành quyền lực trong nội bộ Yamaguchi-gumi nổ ra, dẫn đến cuộc chiến đẫm máu kéo dài 5 năm làm hàng chục người thiệt mạng.

Đấu đá quyền lực

Năm 1981, Kazuo Taoka, thủ lĩnh thế hệ thứ ba của băng Yamaguchi-gumi, qua đời vì bệnh tim. Taoka được mệnh danh là "bố già của các bố già", là người đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng Yamaguchi-gumi trở thành băng mafia lớn nhất Nhật Bản.

Ông cho phép các thuộc hạ tự lập băng nhóm nhỏ đặt dưới quyền quản lý của Yamaguchi-gumi. Ông cũng chính là người thiết lập cấu trúc bộ máy quyền lực của Yamaguchi-gumi, trong đó đứng đầu là kumicho (thủ lĩnh), tiếp sau đó là wakagashira (phó thủ lĩnh) và wakagashira-hosa (trợ tá của phó thủ lĩnh).

Theo cuốn Yakuza: Japan's Criminal Underworld của David E. Kaplan, sau khi Taoka qua đời, người dự kiến kế nhiệm vai trò thủ lĩnh là người quyền lực thứ hai trong nhóm, Kenichi Yamamoto. Tuy nhiên, lúc đó Yamamoto đang ngồi tù và sau đó chết vì bệnh gan vào tháng 2/1982.

Để lấp khoảng trống quyền lực, một hội đồng cấp cao của Yamaguchi-gumi tạm thời chọn Hiroshi Yamamoto làm quyền thủ lĩnh của và Masahisa Takenaka làm quyền phó thủ lĩnh.

Tuy nhiên, trong cuộc bầu chọn chính thức năm 1984, hội đồng cấp cao bao gồm bà Kazuo Taoka, vợ của Kazuo Taoka, đã chọn Masahisa Takenaka làm thủ lĩnh thứ 4 của băng nhóm.

Tức tối trước quyết định này, tháng 6/1984, Hiroshi Yamamoto tuyên bố tách khỏi Yamaguchi-gumi và kéo theo 18 thành viên cấp cao cùng hơn 3.000 thành viên khác, lập băng mới có tên Ichiwa-kai với tổng cộng hơn 10.000 thành viên.

Thanh toán đẫm máu

Năm 1985, Yamamoto ra lệnh cho một nhóm sát thủ đến nhà của bạn gái Takenaka ở Suita, Osaka. Nhóm này nổ súng sát hại Takenaka, phó thủ lĩnh và một thành viên khác của Yamaguchi-gumi khi họ đang đứng chờ thang máy.

Masahisa Takenaka, thủ lĩnh đoản mệnh của Yamaguchi-gumi. Ảnh: Kyodo News

Vụ thanh toán làm bùng nổ một cuộc chiến đẫm máu trên toàn quốc giữa Yamaguchi-gumi và Ichiwa-kai mà truyền thông gọi là là 'Cuộc chiến Yama-Ichi'. Lúc đó, Kazuo Nakanishi, quyền thủ lĩnh mới của Yamaguchi-gumi thề sẽ diệt sạch băng Ichiwa-kai để trả thù.

Theo cuốn Shocking Crimes of Postwar Japan của tác giả Mark Schreiber, giáng sinh năm 1985, Kitayama Satoru, người đứng đầu một băng đồng minh với Ichiwa-kai bị bắn chết trên đường, trước nhà ga trung tâm Kobe. Một tháng sau, đàn em của Yamaguchi-gumi đột nhập vào nhà riêng và sát hại Ono Toshifumi, kẻ cầm đầu một băng nhóm nhỏ thuộc Ichiwa-kai. Ngày hôm sau, một thủ lĩnh của phe cánh khác có liên quan đến Ichiwa-kai cũng bị bắn chết trên xe.

Trong các năm sau đó, có khoảng 220 vụ đấu súng giữa hai băng đảng. Theo LA Times, có hơn 25 người thiệt mạng và 70 người bị thương trong cuộc xung đột này.

Nhận thấy yếu thế hơn về lực lượng, nhiều thành viên của băng Ichiwa-kai đã tìm kiếm sự bảo vệ từ cảnh sát. Năm 1989, thông qua sự trung gian hòa giải của băng nhóm trung lập Inagawa-kai ở Tokyo, hai băng Yamaguchi-gumi và Ichiwa-kai đạt được thỏa thuận hòa bình. Theo đó, Ichiwa-kai bị giải thể và các thành viên của băng này được phép gia nhập trở lại Yamaguchi-gumi.

Cuối cùng, băng Yamaguchi-gumi giành thắng lợi nhưng đó là một chiến thắng phải trả giá đắt vì nhiều thành viên chủ chốt của băng này bao gồm Masashi, em trai của Masahisa Takenaka bị cảnh sát bắt giữ. Tổng cộng, cảnh sát đã bắt khoảng 500 thành viên của hai băng đảng.

Sau đó, Yoshinori Watanabe được bầu làm thủ lĩnh thứ 5 của băng Yamaguchi-gumi và cầm đầu nhóm này tung hoành trong thế giới ngầm.

Lo sợ lịch sử đẫm máu sẽ lặp lại sau đợt tan đàn xẻ nghé mới đây, cảnh sát Nhật hiện trong tình trạng báo động cao độ. Họ được triển khai đến giám sát các văn phòng của băng Yamaguchi-gumi cũng như nhà riêng của các thành viên chủ chốt của băng này.

Nga đang làm gì ở Syria

Nga khẳng định từ lâu đã hỗ trợ vũ khí, cố vấn giúp Syria chống khủng bố.

Lính hải quân Nga chào cờ ở căn cứ Tartus. Ảnh: RIA

Trong những ngày qua, ba máy bay vận tải Condor (An-124) của Nga đã hạ cánh xuống sân bay quốc tế Assad, gần Latakia, Syria và dỡ xuống những thùng container lớn, nhưng chưa ai biết trong những thùng đó chứa gì,CBS News đưa tin.

Ngoài ra, một máy bay chở khách đáp xuống sân bay này, nơi một tổ hợp nhà lắp ghép đã được dựng lên và có thể chứa được hơn 1.000 người. Một quan chức Mỹ giấu tên cho rằng đây là những dấu hiệu Nga đang thiết lập một căn cứ quân sự ở Syria với mục đích chưa rõ ràng.

Lo ngại của Mỹ

Những động thái trên của Nga đã lập tức khiến Mỹ lo lắng. Các quan chức Mỹ cho rằng đây là sự chuẩn bị cho một cuộc can thiệp quân sự, hoặc là việc gia tăng các chuyến hàng viện trợ quân sự của Nga cho chính quyền của Tổng thống Syria Bashar al-Assad.

Quan điểm của Mỹ là "bất cứ nỗ lực nào nhằm hỗ trợ cho chính quyền Assad cũng đều có thể gây ra bất ổn". Sau đó chính phủ Hy Lạp và Bulgaria xác nhận rằng Washington đã yêu cầu họ không cho máy bay quân sự Nga bay qua không phận để tới Syria, một động thái khiến phía Nga bất bình.

Bộ Ngoại giao Bulgaria cho biết nước này không cho phép máy bay vận tải quân sự Nga bay qua không phận để tới Syria trong thời gian từ 1-24/9 vì "những thông tin chưa chính xác" về mục đích của chuyến bay và hàng hóa trên máy bay. Bộ Ngoại giao Hy Lạp cũng "đang xem xét" yêu cầu tương tự của Mỹ.

Nếu bị từ chối bay trên không phận Hy Lạp và Bulgaria, máy bay của Nga sẽ buộc phải hướng xuống phía nam, bay qua Iran và Iraq để tới Syria. Hiện vẫn chưa rõ Mỹ có yêu cầu Iraq từ chối những chuyến bay như vậy hay không.

Hồi cuối tuần, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry đã gọi điện cho người đồng cấp Nga Sergey Lavrov để bày tỏ những quan ngại trên, và cảnh báo rằng nếu những thông tin về việc Nga tăng cường hiện diện quân sự ở Syria là có thật, nó sẽ làm leo thang xung đột, làm tăng dòng người tị nạn và tăng nguy cơ đối đầu với lực lượng liên quân do Mỹ đứng đầu đang tham gia chiến dịch không kích phiến quân IS ở Syria.

Ngoài những hoạt động của Nga ở sân bay Syria, Mỹ và phương Tây còn lo ngại rằng Nga đang điều quân đến Syria để chiến đấu hỗ trợ cho quân đội chính phủ Syria chống lại phe nổi dậy và các nhóm phiến quân ở nước này. Một số tờ báo phương Tây cho hay trên mạng xã hội đã xuất hiện những bức ảnh chụp các binh sĩ đặc nhiệm Nga hoạt động ở gần Latikiya.

Hình ảnh được cho là chụp một lính Nga tại Syria. Ảnh: BBC

Lời giải của Nga

Đáp lại những lo ngại trên của Mỹ, Nga khẳng định rằng nước này từ trước tới nay đã luôn cung cấp các trang thiết bị cần thiết để giúp chính quyền Damascus chống lại những kẻ khủng bố, và họ sẽ tiếp tục hoạt động hỗ trợ này cho Syria.

Trả lời phỏng vấn NYTimes, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cho biết Moscow "đã, đang và sẽ hỗ trợ trang thiết bị cho họ trong cuộc chiến chống khủng bố. Mục đích của Nga là huy động mọi nguồn lực, mọi quốc gia trên thế giới, mọi thành viên của liên minh đối lập, tất cả những người có liên quan nhằm giải quyết cuộc xung đột hiện nay ở Syria".

Bà Zakharova cũng chỉ ra một thực tế là các quốc gia phương Tây "chưa thể đưa ra một mô hình để giải quyết cuộc khủng hoảng ở Syria".

"Phương Tây định làm gì vào lúc này? Liệu họ có một chiếc đũa thần để biến một Syria đang chìm đắm trong nội chiến trở thành một nền kinh tế thịnh vượng hay không?", bà nêu câu hỏi.

Nga là quốc gia thân cận nhất với chính quyền của Tổng thống Assad trong thời kỳ đầy biến động của nước này suốt 4 năm rưỡi qua, khi chính quyền Syria phải đối mặt với phong trào nổi dậy đối lập và cả những tổ chức khủng bố khét tiếng như IS, Mặt trận al-Nusra. Quan hệ giữa Nga và Syria đã được thắt chặt từ thời cha của ông Assad cầm quyền.

Hôm thứ 6 tuần trước, Tổng thống Nga Putin cũng khẳng định Nga đang giúp đỡ quân đội Syria về vũ khí và huấn luyện. Khi được hỏi liệu Nga có triển khai quân tới Syria để giúp ông Assad chống lại phiến quân IS hay không, ông Putin cho hay Nga "đang xem xét nhiều khả năng khác nhau".

Về những hình ảnh lính Nga được cho là chụp tại Syria, nhà hoạt động Ruslan Leviev cho rằng điều đó không đồng nghĩa với việc họ đang chiến đấu cho quân đội Syria. Nhiều bức ảnh đã ghi rõ địa điểm chụp, đó là ở gần căn cứ hải quân Nga ở Tartus, nơi Nga có sự hiện diện quân sự hợp pháp và không hề trái với những tuyên bố chính thức của Moscow.

Sự hiện diện quân sự của Nga ở Syria không phải là vấn đề gì mới mẻ. Từ năm 1971, Nga đã thuê một căn cứ hải quân nhỏ tại thành phố cảng Tartus của Syria, và cho đến nay đây là căn cứ hải quân duy nhất của Moscow trên bờ Địa Trung Hải. Căn cứ hải quân Tartus có vị thế chiến lược rất quan trọng đối với Nga, bởi nếu mất căn cứ này, hạm đội Biển Đen của Nga sẽ bị bị cô lập trong "ao làng" Biển Đen và không thể vươn được tới Địa Trung Hải. Hồi đầu năm, phương Tây không khỏi lo ngại khi Tổng thống Assad tuyên bố Nga có thể xây dựng một căn cứ quân sự lớn hơn ở Tartus.

Căn cứ hải quân ở Tartus, Syria là địa điểm chiến lược của Nga ở Địa Trung Hải. Ảnh: Historicalness

Một đoạn video được tung lên YouTube hồi tháng 8, quay lại một trận chiến ở phía bắc thành phố Latakia, trong đó có một chiếc xe bọc thép do Nga sản xuất được điều khiển bởi những chiến binh nói tiếng Nga. Nhưng ông Leviev cho rằng điều đó không có nghĩa là lính Nga đã tham chiến ở Syria, bởi đây có thể chỉ là những người lính đánh thuê Nga tới Syria để chiến đấu chống IS giống như hàng ngàn lính đánh thuê nước ngoài khác, RTcho hay.

Bộ trưởng Thông tin Syria Omran al-Zoubi cũng bác bỏ những thông tin cho rằng các binh sĩ chính quy của Nga đang chiến đấu cùng với quân đội Syria chống lại phiến quân Hồi giáo cực đoan.

"Không hề có lực lượng Nga và không hề có hành động quân sự của Nga trên lãnh thổ Syria, dù là trên bộ, trên biển hay trên không. Tất cả những thông tin này chỉ nhằm ám chỉ rằng Syria đã suy yếu, và quân đội Syria đã bị hao tổn đến mức phải nhờ vào sự trợ giúp trực tiếp của bạn bè", ông Zoubi nhấn mạnh.

Bộ Ngoại giao Nga khẳng định Nga có các chuyên gia quân sự ở Syria, nhưng họ có mặt ở đây chỉ để huấn luyện quân đội Syria cách sử dụng những vũ khí mà Nga bán cho nước này theo các hợp đồng trước đây. Nga là quốc gia cung cấp vũ khí chính cho Syria, và có thông tin cho hay nước này đã ký hợp đồng bán các hệ thống tên lửa phòng không hiện đại S-300 cho Syria để "chống lại các mối đe dọa từ bên ngoài".

Bà Zakharova cũng nhấn mạnh Nga không tìm cách "chỉ định hay bãi nhiệm tổng thống" ở bất cứ quốc gia nào, kể cả Syria. Bà cho rằng một số nước phương Tây gần đây "thể hiện sự thất bại hoàn toàn trong việc rút ra bài học từ sai lầm" và "việc can thiệp quá sâu vào tình hình Trung Đông đã tạo ra một khu vực đầy bất ổn ngay sau lưng châu Âu", ám chỉ cuộc khủng hoảng nhập cư đang khiến các nước châu Âu phải đau đầu tìm cách đối phó.

Mánh khóe kiếm tiền của mafia Nhật Bản

Tuy là tổ chức tội phạm khét tiếng, yakuza vẫn lớn mạnh và tỏa chân rết vào nhiều lĩnh vực do hoạt động hết sức tinh vi.

Trùm yakuza mới của khu vực Tokyo đọc lời thề trung thành trong lễ nhậm chức có sự tham gia của 70 ông trùm thế giới ngầm năm 1991. Ảnh: AP

Băng nhóm mafia lớn nhất Nhật Bản vừa tan đàn xẻ nghé, Yamaguchi-gumi, được thành lập tại Kobe năm 1915 bởi Harukichi Yamaguchi, với xuất phát điểm là một hiệp hội phu khuân vác bến cảng. Nhóm này trở thành tổ chức yakuza lớn nhất Nhật dưới thời thủ lĩnh thứ ba Kazuo Taoka.

Yakuza có liên quan đến các hoạt động tống tiền, hối lộ, khiêu dâm bất hợp pháp, phá hoại tài sản, cản trở công chức, đốt phá, bắt cóc, gây thương tích, hiếp dâm, ma tuý, cho vay phi pháp, giả mạo, lừa đảo, trộm cắp và đang ngày hoạt động mạnh trong lĩnh vực tài chính.

Theo The Daily Beast, yakuza thực chất khác với mafia chúng ta biết ở phương Tây. Họ được coi là nguy hiểm nhưng vẫn được chấp nhận ở một mức nhất định. Sự tồn tại của các nhóm yakuza về mặt lý thuyết là không bất hợp pháp. Họ có văn phòng và cả tạp chí riêng. Nhiều thành viên yakuza nộp thuế và kê khai thu nhập, thành viên cấp cao còn mang theo card visit. Trên trang web của Cơ quan Cảnh sát Quốc gia Nhật có danh sách các nhóm yakuza lớn cùng trụ sở chính và biểu tượng.

Theo Japan Focus, không giống như các tên trùm mafia Sicilia và trùm ma túy Mexico, trùm yakuza không phải trốn tránh pháp luật. Các tin tức trong thế giới ngầm được đưa tin và phân tích trên báo chí thông thường của Nhật Bản giống như tin giải trí. 

Những thành công của các băng đảng trở thành đề tài cho vô số phim về yakuza trong những năm qua, một số trong đó ngầm ca ngợi các băng đảng này là giữ gìn giá trị truyền thống của Nhật Bản như lòng trung thành và sự hy sinh.

Một đặc điểm đặc biệt của yakuza là giới hạn hoạt động của họ. Không giống những tổ chức tội phạm khác trên thế giới, yakuza không thiết lập mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia rộng lớn. Họ không xuất khẩu ma túy ra thế giới, bán vũ khí cho khủng bố, hay đe dọa an ninh quốc gia bằng bạo lực với chính phủ. Hoạt động của họ gần như giới hạn chỉ trong Nhật Bản.

Yakuza cũng cố gắng xây dựng hình ảnh tốt bằng cách làm từ thiện hoặc giúp đỡ các hoạt động cứu trợ thiên tai. Yakuza giúp người dân sau Thế chiến II bằng cách cung cấp nhu yếu phẩm qua thị trường chợ đen. Họ cũng cung cấp hàng cứu trợ khẩn cấp cho nạn nhân động đất Kobe năm 1995, dọn dẹp hậu quả động đất và sóng thần Tohoku năm 2011. Yamaguchi-gumi cũng mở một trang web, có nội dung ủng hộ việc tiêu hủy một số loại thuốc bất hợp pháp, một nỗ lực để cải thiện hình ảnh của họ. Các hoạt động này giúp băng đảng được giữ tư cách pháp lý là một tổ chức cộng đồng. Tính hợp pháp trên giấy tờ này cho phép họ hoạt động dễ dàng hơn.

Tinh vi

Yakuza có hình thức kiếm tiền gọi là sokaiya, bị các công ty Nhật Bản đặc biệt lo ngại. Đầu tiên, yakuza mua cổ phần trong một công ty, vừa đủ để có ghế trong cuộc họp cổ đông. Sau đó, họ "đào bới" sai trái về giới lãnh đạo công ty rồi đe dọa sẽ gây rắc rối cho những người này tại buổi họp nếu không đưa tiền. Người Nhật Bản sợ nhất là bị ô danh, vì vậy chiến thuật tống tiền này thường có hiệu quả.

Tuy nhiên, cách tống tiền được thực hiện hết sức lịch sự. Cả lời đe dọa và việc thanh toán đều được thực hiện theo đường vòng. Yakuza sẽ tổ chức một sự kiện, chẳng hạn như một giải đấu golf hay cuộc thi sắc đẹp, và bán vé cho các nạn nhân tống tiền với giá rất đắt đỏ.

Yakuza hiện đại dần từ bỏ các hoạt động như tổ chức sòng bạc, buôn lậu ma túy, bắt cóc tống tiền, tổ chức mại dâm hay cho vay nặng lãi, mà lao vào các hoạt động tài chính như rửa tiền, lừa đảo qua ngân hàng, đầu tư bất động sản và chứng khoán.

Tuy các nhà điều tra đã theo dõi chặt chẽ các tài khoản giao dịch, cố gắng để sàng lọc ra những cái tên họ cho rằng có thể có kết nối đến thế giới ngầm thì vẫn rất khó để phát hiện ra tay chân của yakuza. Họ cải trang như các công ty bình thường và xâm nhập vào thế giới doanh nghiệp bằng tất cả mọi cách.

Để ngụy trang, các băng đảng thành lập công ty bình phong và sử dụng chúng để xây dựng quan hệ với doanh nghiệp, giành uy tín với ngân hàng, rửa tiền, hoặc trốn thuế. Công ty bình phong cũng là công cụ để yakuza tống tiền.

Sau khi thiết lập quan hệ kinh doanh với công ty hợp pháp, công ty bình phong sẽ bắt đầu đưa ra những yêu cầu vô lý, ví dụ như đòi hỏi một khoản đền bù lớn cho sự chậm trễ hoặc sơ suất nhỏ. Nếu các công ty khác dám chống cự, công ty bình phong sẽ gợi ý hoặc tiết lộ danh tính yakuza với thái độ đe dọa. Các nhà điều tra tin rằng có vài nghìn công ty bình phong yakuza đang hoạt động, và các công ty mới liên tục xuất hiện, khiến họ gần như không thể theo dõi và xác định chúng.

Xác định được tay chân làm ăn phi pháp của yakuza là một chuyện, truy tố thành công họ lại là một việc khác. Gian lận chứng khoán rất khó để chứng minh theo pháp luật Nhật Bản và yakuza ngày càng trở nên lão luyện hơn. Tháng 11/2009, cảnh sát Osaka bắt người đứng đầu tập đoàn đầu tư Union Holdings, cùng với một nhóm 8 doanh nhân được cho là có nhiều kết nối với thế giới ngầm. Tuy nhiên, công tố viên cuối cùng phải bỏ vụ truy tố này vì thiếu chứng cứ.

Ngày càng cứng rắn

Chính quyền Nhật Bản trong những năm qua ngày càng cứng rắn trấn áp yakuza. Một đạo luật ban hành năm 1992 xác định nhiều hoạt động của yakuza là bất hợp pháp và quy định các đại ca phải chịu nhiệm pháp lý đối với hành vi của các thành viên băng đảng. Từ năm 2011, doanh nghiệp cố ý làm ăn với các băng đảng ban đầu sẽ bị cảnh cáo, nếu lặp lại sẽ bị phạt tiền và chịu án tù.

Giới chức Mỹ cũng tham gia vào chiến dịch trấn áp. Họ đã đóng băng tài sản ở Mỹ do Yamaguchi-gumi và hai lãnh đạo của nhóm kiểm soát vào năm 2012.

Tuy vậy, Yamaguchi-gumi hiện vẫn có 23.000 thành viên chính, chiếm khoảng 44% thành viên yakuza ở Nhật, theo ước tính của cảnh sát. Kenichi Shinoda, thủ lĩnh của Yamaguchi-gumi, chỉ trích pháp lệnh chống yakuza là phân biệt đối xử và nói rằng Yamaguchi-gumi có khả năng phát triển và đâm rễ sâu hơn vào thế giới ngầm ngay cả khi việc trấn áp được tăng cường.

Năm ngoái, tạp chí Fortune ước tính khối tài sản của Yamaguchi-gumi trị giá tới 80 tỷ USD, là nhóm tội phạm có tổ chức giàu nhất trên thế giới. Sinaloa, băng đảng buôn ma túy khét tiếng Mexico, cũng chỉ sở hữu 3 tỷ USD.

Cuộc sống ám ảnh bởi bóng ma 11/9 của 'quý cô phủ bụi'

"Cứ như thể là tâm hồn tôi đã sụp đổ cùng những tòa tháp", người phụ nữ trong bức hình nổi tiếng về vụ khủng bố 11/9 sống với ám ảnh về ký ức kinh hoàng trong 10 năm và phải chiến đấu với bệnh ung thư trong năm cuối đời.

Bức hình nổi tiếng của Marcy Borders. Ảnh: AFP

Ngày 11/9/2001, Marcy Borders là một trợ lý pháp lý làm việc trên tầng 81 của Trung tâm Thương mại Một Thế giới. Khi chiếc máy bay số hiệu 11 của hãng American Airlines lao vào tòa nhà, đâm vào một vài tầng trên văn phòng của cô, cô đã chạy thoát xuống đường và sống sót.

"Tôi đang dọn dẹp bàn để chuẩn bị làm việc thì chiếc máy bay đâm vào. Tòa nhà bắt đầu rung lắc. Tôi như mất điều khiển và hoảng loạn. Tôi cố gắng ra khỏi nơi đó", cô nói.

"Hàng trăm người cố gắng chạy ra ngoài. Tôi cứ nghĩ rằng chúng tôi sẽ chết. Tôi rất vui vì tôi có đủ sức để chạy ra ngoài. Có nhiều người bị thương, cảnh tượng quá kinh hoàng", Borders nói.

Một người lạ kéo cô vào một hành lang gần đó, nơi nhiếp ảnh gia hãng AFP Stan Honda chụp ảnh cô: khuôn mặt thất thần, cơ thể phủ đầy tro bụi. Hình ảnh này sau đó nằm trong danh sách 25 bức ảnh có sức mạnh nhất của tạp chí Time. Thế giới biết đến Borders với cái tên "quý cô phủ bụi".

Ám ảnh

Bức ảnh nổi tiếng dường như cũng là biểu tượng cho những rắc rối cô gặp phải sau sự kiện 11/9. Cô bị ám ảnh bởi ký ức vào sáng hôm đó. Cô phải đấu tranh với chứng trầm cảm và lạm dụng chất gây nghiện.

"Cuộc sống của tôi vượt ra ngoài vòng kiểm soát. Tôi không làm bất kỳ một công việc nào trong gần 10 năm, và đến năm 2011, tôi hoàn toàn bế tắc", Borders nói với New York Post vào tháng 6/2011". Mỗi lần nhìn thấy máy bay, tôi đều hoảng sợ. Nếu tôi thấy một người đàn ông trên một tòa nhà, tôi sẽ nghĩ rằng anh ta sắp bắn tôi".

"Cứ như thể là tâm hồn tôi đã sụp đổ cùng những tòa tháp", cô nói. "Tôi bắt đầu hút cocaine, bởi vì tôi chẳng còn muốn sống".

Sau khi bị mất quyền nuôi hai đứa con, Borders đi cai nghiện vào tháng 4/2011, 8 ngày trước khi Tổng thống Obama thông báo về cái chết của Osama bin Laden trên truyền hình.

"Việc điều trị giúp tôi tỉnh táo lên, nhưng vụ tiêu diệt bin Laden là một món quà", cô nói. "Tôi từng bị mất ngủ vì ông ta. Tôi mơ thấy ác mộng rằng bin Laden đánh bom nhà tôi, nhưng bây giờ tôi đã bình tâm", cô nói.

Borders rời trại cai nghiện vào tháng 5/2011, và lấy lại quyền nuôi con gái Noelle và con trai Zay-den.

Marcy Borders và con trai năm 2011. Ảnh: Nypost

Chiến đấu với bệnh tật

Theo The Guardian, Borders mùa hè năm ngoái bị chuẩn đoán mắc bệnh ung thư dạ dày và phải trải qua một đợt điều trị hóa chất. Borders tin rằng việc tiếp xúc với bụi bặm từ đống đổ nát của các tòa nhà trong vụ 11/9 là nguyên nhân khiến cô mắc bệnh.

"Tôi tự hỏi bản thân rằng liệu thứ đó có kích thích sự phát triển tế bào ung thư trong mình hay không? Tôi tin là có, vì tôi vốn không bị bệnh nào cả. Tôi không bị cao huyết áp, cholesterol cao hay tiểu đường", Borders nói.

"Sao có chuyện đang khỏe mạnh thì bỗng dưng mắc bệnh ung thư được", cô nói. Borders qua đời vào ngày 24/8 ở tuổi 42.

"Mẹ tôi đã kiên cường chiến đấu với căn bệnh. Bà không chỉ là 'quý cô phủ bụi', mà còn là người hùng và sẽ sống mãi trong tim tôi", Noelle, con gái của Borders, nói.

Thị trưởng thành phố New York, Bill Di Blasio, viết trên trang Twitter cá nhân rằng: "Sự ra đi của Marcy Borders làm chúng ta nhớ đến bi kịch mà thành phố phải trải qua 14 năm trước đây. New York chia sẻ nỗi đau với người thân của cô".

"Tôi không thể tin rằng em gái tôi đã ra đi", Michael Borders, chị gái của Marcy viết trên Facebook. Em họ của Marcy là John Borde cũng chia sẻ thêm rằng cô là một "người hùng" và cô "không may qua đời vì căn bệnh đã xâm nhập vào cơ thể kể từ ngày 11/9 định mệnh đó".

Hàng nghìn người có mặt tại hiện trường vụ khủng bố trong và sau ngày 11/9, bao gồm nhân viên cấp cứu, những người sống sót và dân địa phương, sau đó bị chẩn đoán mắc bệnh ung thư. 

Nhiều nghiên cứu được tiến hành trong 14 năm qua cho thấy nhiều nhân viên cứu hộ và người làm việc tại trung tâm thành phố vào thời điểm vụ tấn công mắc bệnh về đường hô hấp. Trung tâm Chăm sóc Sức khỏe Lao động Selikoff năm ngoái nói rằng có ít nhất 1.646 nhân viên cứu hộ mắc bệnh ung thư.

"Tôi mất rất nhiều bạn bè và đồng nghiệp trong và sau ngày bi thảm đó. Nỗi đau trong quá khứ tưởng đã lắng xuống thì nay lại quay trở lại", John nói.