Nỗi đau của bố mẹ có con làm chiến binh cực đoan

Sau khi con trai bị lôi kéo sang Syria và thiệt mạng, bố mẹ Sabri Refla một lần nữa đau lòng vì cho rằng kẻ dụ dỗ cậu được chính quyền nhân nhượng.

Saliha Ben Ali, bà mẹ có con bị lôi kéo làm khủng bố. Ảnh: CNN

"Xin chúc mừng", giọng nói ở đầu kia của đường dây nói. "Con trai bà đã tử vì đạo".

Bên kia không nói bất cứ gì thêm - không lời giải thích, không chi tiết, thậm chí không nói về thi thể của con trai bà. Người đàn ông lạ mặt gác máy, bỏ lại bà Saliha Ben Ali quay cuồng trong thế giới đang tan vỡ của mình.

Con trai 18 tuổi của bà, Sabri Refla, vài năm trước nói với mẹ rằng anh sẽ rời Brussels, Bỉ và đến Syria để chiến đấu chống lại Tổng thống Bashar al-Assad và "giúp đỡ trẻ mồ côi". Khi Sabri chết, cuộc sống của Ben Ali cũng như dừng lại từ giây phút đó.

"Thật kinh khủng", bà nhớ lại, nước mắt trào ra. "Khi tôi nhận được tin nó đã chết, tôi cảm thấy như mình cũng đã chết rồi".

Bà nghĩ không có gì có thể tồi tệ hơn so với việc mất đi cậu con trai yêu quý của mình. Bây giờ, Saliha cảm thấy như thể con trai đã chết đi lần thứ hai.

Cực đoan hóa

Theo CNN, Sabri Refla được tuyển mộ bởi một mạng lưới cực đoan có trụ sở tại Brussels cùng với hàng chục thanh niên, những người có xu hướng xa lánh cha mẹ họ. Mạng lưới này trang trải chi phí cho chuyến đi của họ tới Syria, hồ sơ tòa án cho thấy.

Saliha nói con trai bà thông minh và chăm tập luyện thể thao, và là đứa vui vẻ nhất trong số 4 đứa con của mình, nhưng cậu ta có tính cách rất nhạy cảm.

Ở tuổi thiếu niên, Sabri phàn nàn về việc bị phân biệt đối xử ở trường, và dần trở nên sùng đạo.

"Khi nó dừng tập luyện thể thao, dừng nói chuyện với những người bạn thân và không thường xuyên ở nhà, tôi bắt đầu lo lắng", bà Ali nhớ lại.

Bà Ali lúc đó không biết rằng một trong những tổ chức nguy hiểm chuyên tuyển mộ những chiến binh jihad tại Bỉ có tên Zerkani, do Khalid Zerkani - một cựu chiến binh jihad người Morocco, 43 tuổi, cầm đầu, đã tiếp cận và tiêm nhiễm vào đầu con trai bà những ý nghĩ cực đoan.

Cậu thanh niên trẻ tuổi đến Syria vào tháng 8/2013, để lại những lời nhắn trên Facebook cho gia đình. Ba tháng sau, lời thông báo lạnh lùng về cái chết của cậu ta được gửi tới gia đình.

Sabri Refla đã thiệt mạng tại Syria. Ảnh: ABC

Xét xử vắng mặt

Khi nhà chức trách Bỉ phá tan mạng lưới Zerkani và xét xử những kẻ tham gia, họ cũng truy tố Sabri Refla cùng với những người đã tuyển mộ cậu. Không có bằng chứng chính thức về cái chết của Sabri, nhà chức trách Bỉ xử vắng mặt cậu ta và kết án 5 năm tù vì tội tham gia vào tổ chức khủng bố.

Những lời buộc tội ảnh hưởng rất lớn đến bà Ben Ali và chồng bà.

"Con tôi đã chết, do đó tôi tự nhủ bản thân rằng mọi chuyện đã kết thúc", người mẹ nói. "Nhưng vẫn còn đó những lời cáo buộc về con trai tôi và thậm chí điều đó còn tàn nhẫn hơn so với những gì tôi đã trải qua".

Bà Ben Ali, người sáng lập SAVE Belgium, một tổ chức phi lợi nhuận có mục tiêu chiến đấu chống lại sự lôi kéo cực đoan, nói rằng bản án đến như là một "sự đau đớn lần thứ hai".

"Chúng tôi đã mất đi đứa con của mình và sau đó tại phiên toà, họ đánh đồng những kẻ tuyển mộ với những đứa trẻ bị lôi kéo", bà nói. "Những đứa trẻ bị trừng phạt khi chính chúng là nạn nhân bị lạm dụng".

Tranh cãi

Tháng trước, tòa án Brussels kết án 29 người đàn ông tội dính líu vào tổ chức khủng bố. Hai người trong số này phải chịu trách nhiệm trong việc đã lôi kéo hàng chục thanh niên trẻ, trong đó có Sabri.

Thẩm phán kết án một kẻ 6 năm tù, một kẻ 7 năm tù. Tuy nhiên, hai tên này được phép trở về nhà trong thời gian kháng cáo.

Luc Hennart, chánh án tòa án Brussels, cho biết tòa xác định rằng những kẻ phạm tội không có nguy cơ bỏ trốn, và điều này là bình thường ở nước Bỉ.

"Họ đã có thái độ tốt", Hennart nói. "Một người bị kết án trong một phiên tòa sơ thẩm có thể từ chối quyết định đó và làm đơn kháng cáo. Người này có một tháng để ra tòa phúc thẩm. Và tòa phúc thẩm có thể ra quyết định hoàn toàn khác. Đây là lý do tại sao thẩm phán quyết định để cho bị cáo tự do trong thời gian này".

Ben Ali và chồng bà, ông Larbi Refla, nói rằng quyết định của thẩm phán làm tăng thêm nỗi đau của họ.

"Chúng tôi rất tức giận", Refla nói. "Con em của chúng tôi là nạn nhân của những kẻ tuyển mộ. Và rồi mọi chuyện thế nào?", ông hỏi. "Rốt cuộc, những kẻ phạm tội được trở về nhà".

Ben Ali cho biết bà tin rằng những kẻ đã lôi kéo con trai mình sẽ bị trừng phạt, ngay cả khi điều đó không xảy ra trong một phiên toà.

"Tôi không tin vào công lý của con người nhưng tôi tin vào sự công bằng của Thượng đế", bà nói. "Hắn ta sẽ phải trả giá. Không phải ở đây, mà bởi bàn tay Thượng đế".

Cuộc đối đầu xe tăng Mỹ - Xô suýt đẩy thế giới vào thảm họa

Cuộc đối đầu giữa lực lượng xe tăng Mỹ Liên Xô tại trạm kiểm soát Charlie cách đây 55 năm đã đẩy thế giới đến sát bờ vực của Thế chiến 3.

Trạm kiểm soát Charlie, Berlin, tháng 10/1961. Ảnh: AP

Trong suốt 16 giờ từ ngày 27 đến 28/10/1961, các xe tăng Mỹ và Liên Xô đã dàn trận tại trạm kiểm soát Charlie của quân đội Mỹ ở thành phố Berlin, Đức khiến hai siêu cường tiến gần tới nguy chiến tranh gần hơn bất kỳ cuộc đối đầu nào thời Chiến tranh Lạnh, ngoại trừ cuộc khủng hoảng tên lửa ở Cuba một năm sau đó, theo Guardian.

Sau Thế chiến 2, nước Đức bị chia tách thành Đông Đức và Tây Đức, lấy thành phố Berlin làm khu vực phân định vùng ảnh hưởng giữa Liên Xô và phương Tây. Tuy nhiên, do tồn tại nhiều bất đồng nên tình trạng khủng hoảng và đối đầu giữa hai bên thường xuyên xảy ra.

Mâu thuẫn lên đến đỉnh điểm vào năm 1958, khi Liên Xô quyết định đóng cửa đường phân định giữa hai vùng để ngăn chặn làn sóng di cư ồ ạt từ Đông Đức sang Tây Đức. Động thái này đã gây mâu thuẫn nghiêm trọng giữa hai cường quốc.

Ngay sau khi bức tường Berlin được dựng lên, căng thẳng giữa quân đội Mỹ và Liên Xô tại trạm kiểm soát Charlie đã dẫn đến một tình huống được cho là căng thẳng nhất của cuộc Chiến tranh Lạnh ở châu Âu.

Xe tăng M-48A1 Mỹ ở Berlin. Ảnh: Army.mil

Tháng 10/1961, biên phòng Đông Đức bắt đầu từ chối cho phép các nhà ngoại giao Mỹ đi vào Đông Đức theo thỏa thuận với Nga.

Ngày 22/10, E Allan Lightner Jr, nhà ngoại giao cấp cao Mỹ ở Tây Berlin bị lính canh Đông Đức chặn đường yêu cầu kiểm tra hộ chiếu khi đang đến nhà hát opera ở Đông Đức và bị buộc phải quay trở lại.

Ngày 26/10, không chịu khuất phục dễ dàng và muốn chứng tỏ quyết tâm duy trì quyền tiếp cận Đông Đức của Mỹ và Đồng minh, Washington đã điều 10 xe tăng M-48A1 và ba xe thiết giáp chở quân đến trạm kiểm soát Charlie, nơi thường chỉ có quân cảnh Mỹ canh gác.

Các cỗ chiến xa này dừng cách khu vực biên giới Đông Đức/Tây Đức khoảng 75 m và nổ máy inh ỏi tạo thành cột khói đen trên không trung.

Đối phó với động thái được cho là khiêu khích này, Liên Xô lập tức điều hàng chục xe tăng T-55 đến gần trạm kiểm soát Charlie, đối đấu với xe tăng Mỹ. Xe tăng hai bên chĩa pháo vào nhau và thi gan trong suốt 16 giờ căng thẳng.

Cùng thời gian này, các nhân viên quân sự và ngoại giao Mỹ dưới sự hộ tống của quân cảnh tiếp tục băng qua trạm kiểm soát, thực hiện quyền đi lại vào lãnh thổ Đông Đức. Tình hình lúc đó được đánh giá đặc biệt nghiêm trọng, bởi Chiến tranh Thế giới lần thứ ba sẽ bùng nổ nếu một bên có các động thái tiếp tục leo thang căng thẳng. 

Tuy nhiên, Washington đã ra chỉ thị nhắc nhở lãnh đạo quân đội Mỹ rằng Berlin không phải là một "lợi ích sống còn" đến mức liều lĩnh gây chiến với Moscow. Sau đó, Tổng thống Kenedy chấp thuận mở một kênh liên lạc bí mật để thuyết phục lãnh đạo Liên Xô rút xe tăng về và đảm bảo Mỹ cũng tuân thủ rút quân theo quy định.

Sáng 28/10, các xe tăng Liên Xô rút lui trước và ngay sau đó Mỹ cũng rút quân. Cuộc đối đầu tại trạm kiểm soát Charlie kết thúc.

Kể từ đó, các quan chức ngoại giao phương Tây và nhân viên quân sự được quyền tự do đi lại để đến nhà hát opera ở Đông Berlin trong khi các nhà ngoại giao Liên Xô cũng có quyền tương tự ở Tây Berlin.